شكم پرستى و شهوت جنسى بزرگان علم اخلاق همچون فيض كاشانى در «المحجه البيضاء» و محقق نراقى در «معراج السعاده» و مرحوم شبر در كتاب «الاخلاق» شكم پرستى و شهوت جنسى را به صورت مستقل، مورد بحث قرار داده‏اند. در واقع از روايات اسلامى و اشاراتى كه در آيات قرآن مجيد است، پيروى نموده و براى اين دو بخش اهميت ويژه‏اى قايل شده‏اند. مرحوم فيض كاشانى در كتاب «المحجه البيضاء» مى‏گويد: «بزرگترين عوامل هلاكت انسان، شهوت شكم است، همان بود كه آدم و حوا را از بهشتى كه دار القرار بود به دنيا كه دارنياز و افتقار است فرستاد...،در حقيقت شكم سرچشمه شهوات و منشا دردها و آفات است، زيرا حتى شهوت جنسى نيز پيرو آن است و به دنبال اين دو،شهوت در جمع آورى مال و مقام‏است كه وسيله‏اى براى سفره‏هاى رنگين‏تر و زنان بيشتر محسوب مى‏شود و به دنبال آنها،تنازع در دسترسى به مال و مقام و كشمكش‏ها به وجود مى‏آيد و آفت ريا و خودنمايى و تفاخرو تكاثر و خود برتر بينى از آن متولد مى‏گردد، سپس اين امور عاملى براى حسد، كينه، عداوت و دشمنى مى‏شود و دارنده آن را به ارتكاب انواع ظلم‏ها و منكرات و فحشاء مى‏كشاند...، حال‏كه چنين است، لازم است به شرح آفات آن پرداخته شود و طرق مبارزه با آن روشن گردد. [1] از اين خطرناكتر آن است كه انسان‏هاى شكم پرست و شهوت پرست، دين و ايمان خود را در راه آن از دست داده‏اند. در ذيل آيه: و آمنوا بما انزلت مصدقا لما معكم ولا تكونوا اول كافر به و لا تشتروا بآياتى ثمنا قليلا و اياى فاتقون. [2]كه خداوند در آن يهود را به خاطر فروختن آيات الهى به بهاى ناچيز، مذمت مى‏كند، آمده است: جمعى از علماى بزرگ يهود، به خاطر تشكيل مجالس ميهمانى پر زرق و برقى از سوى يهوديان براى آنها، آيات الهى را تحريف كردند و عملا آنها را به بهاى ناچيزى فروختند (و پيامبرى را كه تورات وعده ظهورش را داده بود و آنها سالها در انتظارش بودند،انكار كردند). در روايات اسلامى نيز بحث گسترده‏اى درباره خطرهاى اين دو نوع از شهوت ديده مى‏شود كه در ادامه به برخى موارد اشاره مى‏شود: 1- رسول خدا صلى الله عليه و اله مى‏فرمايند: «ثلاث اخافهن بعدى على امتى الضلاله بعد المعرفه و مضلات الفتن و شهوه البطن و الفرج، سه چيز است كه از آنها بر امتم بعد از خودم مى‏ترسم، گمراهى بعد از آگاهى و آزمايشهاى گمراه كننده و شهوت شكم و شهوت جنسى». [3] منظور از گمراهى بعد از آگاهى، اين است كه انسان بر اثر وسوسه‏هاى منحرفان وايجاد شبهات گوناگون، راه راستى را كه شناخته، رها كند و در راه انحراف در آيد كه اين موضوع در هر زمان ـ مخصوصا در زمان ما- وجود داشته و دارد. منظور از «مضلات فتن» امتحاناتى است كه خداوند براى بندگانش پيش مى‏آورد كه‏گاهى انسان‏ها به خاطر پيروى هواى نفس از عهده آن بر نمى‏آيند، و منظور از «شهوت بطن و فرج» شكم پرستى و افراط در شهوت جنسى است. مفهوم حديث نشان مى‏دهد، خطرى كه از ناحيه اين سه امر، مردم را تهديد مى‏كند، بسيار جدى است. 2- پيامبر اكرم صلى الله عليه و اله در جاى ديگر مى‏فرمايند: «اكثر ما تلج به امتى النار الا جوفان البطن و الفرج، بيشترين چيزى كه سبب دوزخى شدن امت من مى‏شود، دو چيز ميان تهى است، شكم و فرج». [4] 3- امام باقر عليه السلام نيز در اين رابطه مى‏فرمايند: «اذا شبع البطن طغى، هنگامى كه شكم سير شود، طغيان مى‏كند.» [5] 4- آن حضرت در جاى ديگر مى‏فرمايند: «ما من شى‏ء ابغض الى الله عز و جل من‏بطن مملوء، هيچ چيزى نزد خداوند، منفورتر از شكم پر(و بيش از اندازه خوردن) نيست». [6] 5- امير مؤمنان على عليه السلام مى‏فرمايند: «لا يفسد التقوى الا بغلبه الشهوه،تقوا وپرهيزكارى را چيزى جز غلبه شهوت از بين نمى‏برد». [7] 6- حديث ديگرى از همان حضرت عليه السلام نقل شده است: «لا تجتمع الحكمه والشهوه، دانش و حكمت‏با شهوت پرستى جمع نمى‏شود». [8] 7- همان حضرت عليه السلام در جاى ديگر فرموده‏اند: «ما رفع امرءا كهمته و لا وضعه كشهوته، هيچ چيز مانند همت، انسان را بالا نمى‏برد و هيچ چيز مانند شهوت، انسان را بر زمين نمى‏زند» . [9] آيت الله مكارم شيرازى [1] . المحجه البيضاء، ج 5، ص 145. [2] . بقره/ 41. [3] . اصول كافى،ج 2، ص 79. [4] . همان. [5] . كافى، ج 6، ص 270، حديث 10. [6]. همان، حديث11. [7] . شرح غررالحكم، رقم 10606. [8] . غررالحكم، رقم 10573. [9] . همان، ج 6،ص 114،رقم 9707.